Gele brug Nusa Ceningan
#11 Wereldreisdagboek: Bali, auto verkopen en op naar huis!
14 juli 2017
Royal Flying Doctors Service
Vlieg mee met de dokters van Australië
18 juli 2017

Brits VS. Maori’s Nieuw-Zeeland

Maori huis Waitangi

De Maori bewonen Nieuw-Zeeland tijdens de ontdekking van de Europeanen. Vandaag de dag is het land echter vooral Brits te noemen. Engels is de voertaal, fish & chips de meest voorkomende maaltijd en de koningin van Engeland is zelfs staatshoofd. Waar, hoe en wanneer heeft deze ommekeer plaatsgevonden? Waarom is het huidige Nieuw-Zeeland Brits en niet Maori’s? Het antwoord ligt in het plaatsje Waitangi.

De komst van de Britten
Gevestigd in de baai Bay of Islands op het noordereiland van Nieuw-Zeeland ligt het plaatsje Waitangi. Het gebied wordt ontdekt in 1769 nadat de Brit James Cook hier voet aan wal zet en kennis maakt met de lokale Maori. In tegenstelling tot onze eigen Abel Tasman die het westen van Nieuw-Zeeland een goede 100 jaar eerder ontdekt, slaagt James er wel in om een goede verstandhouding aan te gaan met de lokale bewoners.

Halverwege de 18e eeuw zijn het dan ook de Britten die het handeldrijven in Nieuw-Zeeland op gang brengen. De verstandhouding tussen de Britten en de lokale Maori is meer dan goed te noemen. Het begint echter te wankelen nadat grote aantallen Britten de oversteek maken naar de andere kant van de wereld om de handel verder uit te breiden. Ze nemen hun eigen gebruiken en manieren mee en dat botst met die van de Maori. De goede verstandhoudingen nemen af en de spanningen tussen de lokale stammen en hun nieuwe medebewoners neemt toe.

In de tussentijd raken andere Europese landen op de hoogte van dit nieuwe stuk grond en de goede handel die er gedreven wordt. Het zijn vooral de Fransen die een oogje op Nieuw-Zeeland hebben en klaar zijn voor een poging om het eigen te maken. Hoewel de Maori zich figuurlijk gezien eigenaar van Nieuw-Zeeland mogen noemen, zijn ze niet in staat om ervoor te vechten. De bevolking is in de minderheid en ze beschikken niet over dezelfde moderne wapens zoals ze die in Europa kennen.

Maori huis Waitangi

1 verdrag, 2 versies
De Maori voelen zich ongehoord en onbeschermd binnen hun eigen leefgebied. Tegelijkertijd voelen zowel zij als de Britten de hete adem van de Fransen in hun nek. Daarop zoeken de Maori toenadering bij koningin Victoria en vragen om actie te ondernemen. Als antwoord wordt het Verdrag van Waitangi opgesteld. Dit verdrag wordt door de Britse regering en bijna 50 Maori stamhoofden in het gelijknamige plaatsje getekend op 6 februari 1840. Wat ze toen niet wisten is dat deze datum de geschiedenisboeken in zou gaan als de belangrijkste datum van het huidige Nieuw-Zeeland.

Na jaren met elkaar gehandeld te hebben is de communicatie tussen beide partijen nog steeds niet optimaal te noemen. De Maori spreken slecht Engels en de Britten slecht Maori’s. De Britse regering laat het verdrag daarom vertalen naar het Maori’s, maar niet zonder de tekst van een kleine aanpassing te voorzien met grote gevolgen.

In de versie van de Maori geeft het Britse rijk bescherming aan de Maori, de rechten over Britse onderdanen en volledige zeggenschap over hun eigen grondgebied. Het Britse rijk mag land van de Maori kopen, maar alleen in ruil voor eerlijke privileges. Daarmee wordt het recht van de Maori op land, wouden en wateren gegarandeerd en behoord Nieuw-Zeeland definitief toe aan de Maori.

De Engelse versie daarentegen geeft dit recht alleen op stukken land die op dat moment door de Maori bewoond of bewerkt worden. De rest van Nieuw-Zeeland wordt definitief van het Britse rijk. Hier wordt het woord soevereiniteit voor gebruikt, maar hier is geen woord voor in het Maori’s en dus wordt het in de versie van de Maori voor het gemak maar achterwege gelaten.

Conflicten en oorlogen
Volgens het Verdrag van Waitangi mag alleen het Britse Rijk grond van de Maori overkopen. Voor Britse migranten is echter niet genoeg plek en daarom worden al snel ongebruikte gebieden toegewezen aan Britse migranten om zich te kunnen vestigen. Dit is niet volgens afspraak en de Britten halen daarmee de woede van de Maori op hun hals. Dit leidt tot felle conflicten, ook wel bekend als de Maori oorlogen.

Het Britse Nieuw-Zeeland bereikt een definitief hoogtepunt nadat een Maori stam een Britse nederzetting die volgens het verdrag niet aan hen toebehoord in brand steekt. De reactie van het Britse Rijk is 10.000 man sterk. Een leger waar de Maori niet tegenop kan en daarom als grote verliezer uit de strijd komt. Eind 19e eeuw is de bevolkingsdichtheid van de Maori ruim de helft minder dan toen de Britten voet op Nieuw-Zeelandse bodem zette.

Waitangi Treaty Grounds musem
Op de plaats waar historie is geschreven is nu het Waitangi Treaty Grounds museum gevestigd. Ga terug in de tijd en stap in de voetsporen van de hoofdpersonen die verantwoordelijk zijn voor de geboorte van het huidige Nieuw-Zeeland. Laat je meevoeren door alle nog aanwezige erfstukken, leer meer over de geschiedenis en het ontstaan van het Nieuw-Zeeland zoals we het vandaag de dag kennen en bekijk het originele Verdrag van Waitangi document met eigen ogen.

Het verdrag van Waitangi

Een bezoek aan Nieuw-Zeeland is niet compleet zonder deze meest belangrijke historische plek van het land te bezoeken.

DelenShare on FacebookTweet about this on TwitterShare on Google+Pin on PinterestEmail this to someone
Shamira
Shamira
Op zoek naar geluk, vrijheid en onafhankelijkheid reist Shamira samen met vriendlief zoveel als maar kan. Werkzaam als freelance content creator ambieert ze een levensstijl als digital nomad waarbij ze haar droom om ooit in een zelf omgebouwde camper te wonen, werken en reizen kan verwezenlijken. Op Kompas24.nl deelt ze haar verhalen.

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Verplichte velden zijn gemarkeerd met *